रस्ता नसलेल्या गावाची काळीज पिळवटून टाकणारी कहाणी; सर्पदंश झालेल्या गर्भवतीचा चार किलोमीटर झोळीतून अखेरचा प्रवास

मृत महिलेचे नाव सादुरी राधेश्याम खरात (वय २२) असे आहे. त्या अडीच ते तीन महिन्यांच्या गर्भवती होत्या. २५ ऑगस्ट रोजी दुपारी त्यांना सर्पदंश झाला. साप चावल्यानंतर त्यांची प्रकृती बिघडू लागली. त्यामुळे नातेवाईक आणि गावातील तरुणांनी त्यांना तातडीने उपचारासाठी नेण्याचा प्रयत्न सुरू केला.

मात्र, गावाला रस्ता नसल्याने वाहन थेट घरापर्यंत पोहोचणे शक्य नव्हते. त्यामुळे गावकऱ्यांनी चादर आणि बांबूच्या मदतीने झोळी तयार केली. त्यात महिलेला ठेवून खडतर पायवाटेने ग्रामस्थांनी प्रवास सुरू केला. पावसामुळे वाट निसरडी झाली होती. दगडधोंडे, खाचखळगे आणि अवघड वाट पार करत सुमारे चार किलोमीटरचा प्रवास करण्यात आला.

महिलेला प्रथम भिंगारा येथील प्राथमिक आरोग्य केंद्रात नेण्यात आले. तेथून पुढील उपचारासाठी त्यांना जळगाव जामोद येथे हलविण्यात आले. मात्र, सर्पदंशावरील उपचार उपलब्ध नसल्याने पुढे खामगाव येथे नेण्याचा सल्ला देण्यात आला. दरम्यान, महिलेची प्रकृती आणखी गंभीर झाली. पुढील उपचारासाठी अकोला येथे हलविण्याचा सल्ला देण्यात आल्याचे सांगण्यात येते.

महिलेला वाचवण्यासाठी नातेवाईकांची धडपड सुरूच होती. मात्र, उपचारासाठी झालेला विलंब आणि एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी करावी लागलेली धावपळ यामुळे परिस्थिती हाताबाहेर गेली. अखेर रुग्णालयात पोहोचण्यापूर्वीच वाटेत महिलेचा मृत्यू झाला.

या घटनेने रस्त्याअभावी आदिवासी भागातील नागरिकांना भेडसावणाऱ्या गंभीर समस्येचा पुन्हा एकदा मुद्दा समोर आला आहे. जळगाव जामोद तालुका आदिवासीबहुल म्हणून ओळखला जातो. तालुक्यातील काही भागांमध्ये आजही नागरिकांना पक्का रस्ता आणि वाहतुकीच्या सुविधांसाठी संघर्ष करावा लागत असल्याचे ग्रामस्थांचे म्हणणे आहे.

चाळीस टापरी हे रस्ता नसलेल्या गावांपैकी एक असल्याचे स्थानिक नागरिक सांगतात. गावातील एखादी व्यक्ती आजारी पडली तर तिला चादर-बांबूच्या झोळीतून भिंगारा गावापर्यंत आणावे लागते. त्यानंतर वाहनाच्या मदतीने पुढील रुग्णालय गाठावे लागते. काही ठिकाणी व्यवस्थित पाऊलवाटही नसल्याने दऱ्या, खाचखळगे, नदी आणि दगडधोंड्यांमधून रुग्णाला बाहेर आणण्याची वेळ ग्रामस्थांवर येते.

सर्पदंशासारख्या आपत्कालीन परिस्थितीत प्रत्येक मिनिट महत्त्वाचे असते. अशा वेळी रुग्णाला झोळीतून अनेक किलोमीटर घेऊन जावे लागणे ही परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक आहे. त्यामुळे या भागात रस्त्यासोबतच आरोग्य सुविधाही अधिक सक्षम करण्याची मागणी ग्रामस्थांकडून होत आहे.

या घटनेनंतर प्रशासनाने आदिवासी भागातील रस्ते आणि आरोग्य सुविधांकडे गांभीर्याने लक्ष द्यावे, अशी मागणी जोर धरत आहे. केवळ एखादी दुर्घटना घडल्यानंतर मदत करण्याऐवजी अशा दुर्गम गावांना कायमस्वरूपी रस्ता आणि आपत्कालीन वाहतुकीची सुविधा उपलब्ध करून देण्याची गरज आहे.

स्वातंत्र्याला ८० वर्षे पूर्ण झाल्यानंतरही एखाद्या गंभीर रुग्णाला रुग्णालयापर्यंत पोहोचण्यासाठी झोळीचा आधार घ्यावा लागतो, ही बाब अस्वस्थ करणारी आहे. एका तरुण गर्भवती महिलेचा जीव गेल्यानंतर तरी प्रशासनाने या प्रश्नाकडे गांभीर्याने पाहावे, अशी अपेक्षा ग्रामस्थ व्यक्त करत आहेत.

महत्त्वाचे: या वृत्तातील माहिती उपलब्ध झालेल्या माहितीनुसार देण्यात आली आहे. घटनेबाबत प्रशासन किंवा संबंधित आरोग्य विभागाकडून अधिकृत माहिती उपलब्ध झाल्यास त्यानुसार बातमी अद्ययावत केली जाऊ शकते.