देऊळगाव राजात निकृष्ट रेशन तांदळाचा अनोखा निषेध; पुरवठा अधिकाऱ्यांना दिवाळी भेट म्हणून दिला तांदूळ!

देऊळगाव राजा | मनोहर खंदारे 

गोरगरीब रेशनकार्डधारकांना वितरित करण्यात येणाऱ्या निकृष्ट दर्जाच्या तांदळाच्या प्रश्नावरून देऊळगाव राजा येथे प्रशासनाचा अनोख्या पद्धतीने निषेध करण्यात आला. युवासेना उपजिल्हाप्रमुख संतोष पाटील भुतेकर यांनी तालुका पुरवठा अधिकारी यांना निवेदन देत संबंधित निकृष्ट तांदूळ तहसील कार्यालयातील कर्मचाऱ्यांना दिवाळी भेट म्हणून दिला. या उपरोधिक कृतीतून त्यांनी सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेतील धान्याच्या गुणवत्तेचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आणला.

संपूर्ण बुलढाणा जिल्ह्यात, विशेषतः देऊळगाव राजा आणि चिखली तालुक्यासह विविध भागांत रेशन दुकानांमधून वितरित होणाऱ्या तांदळाच्या दर्जाबाबत लाभार्थ्यांकडून तक्रारी होत असल्याचा दावा संतोष भुतेकर यांनी केला आहे. गोरगरीब, कष्टकरी आणि शेतमजूर कुटुंबांना शासनाच्या सार्वजनिक वितरण व्यवस्थेमार्फत मिळणारे धान्य गुणवत्तापूर्ण असणे आवश्यक आहे. मात्र, लाभार्थ्यांच्या वाट्याला निकृष्ट दर्जाचा तांदूळ येत असल्यास त्याची जबाबदारी निश्चित करून तातडीने उपाययोजना करणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी निवेदनात नमूद केले.

रेशनच्या तांदळाचा दर्जा तपासण्याची जबाबदारी नेमकी कोणाची, धान्य वितरणापूर्वी गुणवत्ता तपासणी केली जाते का आणि वारंवार तक्रारी येऊनही परिस्थितीत सुधारणा का होत नाही, असे प्रश्न भुतेकर यांनी उपस्थित केले. गोरगरीबांच्या ताटात जे धान्य दिले जाते, तेच धान्य प्रशासनातील अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनीही तपासून पाहावे, या भूमिकेतून त्यांनी संबंधित तांदूळ तहसील कार्यालयात भेट म्हणून दिला.

यापूर्वीही निकृष्ट रेशन धान्याच्या प्रश्नावर जिल्हा पुरवठा अधिकारी यांच्याकडे निवेदन देऊन आंदोलन करण्यात आले होते. त्यानंतर काही काळ चांगल्या दर्जाचे धान्य वितरित झाल्याचा दावा भुतेकर यांनी केला. मात्र, दोन ते तीन महिन्यांनंतर पुन्हा पूर्वीची परिस्थिती निर्माण झाल्याचे त्यांनी सांगितले. त्यामुळे धान्याच्या गुणवत्ता तपासणी प्रक्रियेवर आणि पुरवठा व्यवस्थेच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

निकृष्ट धान्याचा पुरवठा होत असल्याच्या तक्रारींकडे तालुका पुरवठा अधिकारी आणि निरीक्षकांचे लक्ष जात नाही का, गुणवत्ता तपासणी नेमकी कोण करते, संबंधित कंत्राटदारावर कारवाई का होत नाही आणि वारंवार तक्रारी करूनही लाभार्थ्यांना चांगल्या दर्जाचे धान्य का मिळत नाही, असे सवाल भुतेकर यांनी प्रशासनाला केले. या संपूर्ण प्रकरणाची निष्पक्ष चौकशी करून जबाबदार व्यक्तींवर नियमानुसार कारवाई करण्याची मागणी त्यांनी केली.

संतोष भुतेकर यांनी प्रशासनाकडे संपूर्ण बुलढाणा जिल्ह्यातील रेशन धान्याच्या गुणवत्तेची स्वतंत्र समितीमार्फत तपासणी करण्याची मागणी केली आहे. निकृष्ट धान्य पुरवठा करणाऱ्या संबंधित कंत्राटदाराचे कंत्राट रद्द करण्याची कायदेशीर प्रक्रिया सुरू करावी, गुणवत्ता तपासणीकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या अधिकारी व कर्मचाऱ्यांची विभागीय चौकशी करून दोषी आढळल्यास निलंबनाची कारवाई करावी, अशी मागणी निवेदनातून करण्यात आली आहे.

याशिवाय धान्य खरेदीपासून लाभार्थ्यांपर्यंत वितरण होईपर्यंतच्या संपूर्ण पुरवठा साखळीची चौकशी करावी, तांदळाचे नमुने अधिकृत प्रयोगशाळेत तपासणीसाठी पाठवून अहवाल सार्वजनिक करावा, दोषी आढळणाऱ्या कंत्राटदार व अधिकाऱ्यांवर नियमानुसार कारवाई करावी आणि लाभार्थ्यांना तातडीने चांगल्या दर्जाचे धान्य उपलब्ध करून द्यावे, अशा मागण्याही करण्यात आल्या आहेत.

यापूर्वी दिलेल्या निवेदनांवर प्रशासनाने कोणती कारवाई केली, याचा लेखी अहवाल देण्याची मागणीही भुतेकर यांनी केली. रेशन धान्याचा प्रश्न हा केवळ पुरवठ्यापुरता मर्यादित नसून गोरगरीब कुटुंबांच्या अन्नाच्या हक्काशी आणि आरोग्याशी संबंधित असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

दिवाळीसारख्या सणाच्या Anybody लाभार्थ्यांना निकृष्ट धान्य मिळत असल्याच्या तक्रारी गंभीरपणे घेतल्या पाहिजेत. प्रशासनाने या निवेदनाची केवळ कागदोपत्री दखल न घेता प्रत्यक्ष कार्यवाही करावी. अन्यथा गोरगरीबांच्या अन्नाच्या हक्कासाठी लोकशाही मार्गाने तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशारा संतोष पाटील भुतेकर यांनी दिला.

रेशनच्या तांदळाच्या गुणवत्तेबाबत करण्यात आलेल्या या अनोख्या निषेधानंतर प्रशासन संबंधित तक्रारींची तपासणी करून काय भूमिका घेते आणि लाभार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण धान्य मिळण्यासाठी कोणत्या उपाययोजना केल्या जातात, याकडे देऊळगाव राजा तालुक्यासह बुलढाणा जिल्ह्यातील रेशनकार्डधारकांचे लक्ष लागले आहे.

रेशनच्या धान्याचा दर्जा, गुणवत्ता तपासणी आणि लाभार्थ्यांच्या तक्रारींवर प्रशासनाकडून होणारी कार्यवाही याबाबत पुढील घडामोडी महत्त्वाच्या ठरणार आहेत.