आषाढी एकादशीला वैष्णव गडावर भक्तीचा महासागर! हजारो वारकऱ्यांची पैदल वारी, ३५ क्विंटल फराळ आणि ५०० सेवाधाऱ्यांची सेवा

सिंदखेडराजा (बुलढाणा) | प्रा.दिलीप नाईकवाड

आषाढी एकादशीच्या पवित्र पर्वानिमित्त सिंदखेडराजा तालुक्यातील वैष्णव गडावर यंदाही भक्ती, सेवा आणि समर्पणाचा अविस्मरणीय संगम अनुभवायला मिळाला. पहाटेच्या मंगल वातावरणात हजारो वारकरी टाळ, मृदुंग, वीणा आणि भगव्या पताका हातात घेऊन पैदल वारीने वैष्णव गडावर दाखल झाले. “ज्ञानोबा-तुकाराम”, “पांडुरंग हरी” आणि “विठ्ठल… विठ्ठल…” या अखंड हरिनामाच्या गजराने संपूर्ण परिसर भक्तिरसात न्हाऊन निघाला. दिवस उगवण्यापूर्वीच मंदिर परिसरात भाविकांची मोठी गर्दी झाली होती. प्रत्येकाच्या ओठावर विठ्ठलनाम आणि मनात भक्तिभाव असल्याचे चित्र सर्वत्र दिसून आले.

विदर्भ, मराठवाडा तसेच राज्यातील विविध भागांतून आलेल्या हजारो भाविकांनी श्री विठ्ठल-रुक्मिणीच्या दर्शनासाठी मोठ्या श्रद्धेने रांगा लावल्या. दर्शनासाठी चार ते पाच तास प्रतीक्षा करावी लागत असतानाही कोणत्याही भाविकाच्या चेहऱ्यावर नाराजी नव्हती. उलट विठ्ठलाच्या दर्शनाची ओढ आणि भक्तीचे समाधान प्रत्येकाच्या चेहऱ्यावर स्पष्टपणे दिसून येत होते. दिवसभर मंदिर परिसरात भाविकांची ये-जा अखंड सुरू होती.

सोहळ्याची सुरुवात डॉ. सीमाताई मांटे यांच्या हस्ते श्री विठ्ठल-रुक्मिणीच्या महापूजेने झाली. त्यानंतर भक्तांनी शिस्तबद्ध पद्धतीने दर्शन घेत विठ्ठल चरणी नतमस्तक होत सुख, समृद्धी आणि आरोग्यासाठी प्रार्थना केली. मंदिर परिसरातील फुलांची आकर्षक सजावट भाविकांचे विशेष लक्ष वेधून घेत होती. संतकृपा हॉस्पिटल, जालना यांच्या वतीने करण्यात आलेल्या या सजावटीमुळे संपूर्ण परिसराला दिव्य आणि प्रसन्न स्वरूप प्राप्त झाले.

संतकृपा हॉस्पिटलने फराळासाठी ₹६० हजारांची आर्थिक मदत करून सेवाकार्यात मोलाचे योगदान दिले. याशिवाय अनेक दानशूर भक्तांनी सुमारे ₹३५ हजारांची लोकवर्गणी जमा करून या धार्मिक सोहळ्याला हातभार लावला. समाजातील विविध स्तरांतील नागरिकांनी केलेल्या सहकार्यामुळे हा उत्सव अधिक भव्य स्वरूपात साजरा करण्यात यश आले.

भाविकांसाठी तब्बल ३५ क्विंटल फराळाची व्यवस्था करण्यात आली होती. पहाटेपासून रात्री उशिरापर्यंत हजारो वारकरी आणि भाविकांनी फराळाचा लाभ घेतला. फराळ वितरणाची व्यवस्था अत्यंत नियोजनबद्ध करण्यात आली होती. महिलांसाठी, ज्येष्ठ नागरिकांसाठी तसेच दूरवरून आलेल्या वारकऱ्यांसाठी स्वतंत्र सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या होत्या. रात्रीच्या फराळाची संपूर्ण व्यवस्था कलश सीड कंपनी, जालना येथील कर्मचाऱ्यांनी सेवाभावातून केली. त्यांच्या या योगदानाचे उपस्थित भाविकांनी मनापासून कौतुक केले.

या सोहळ्याचे आणखी एक वैशिष्ट्य म्हणजे सुमारे ५०० सेवाधाऱ्यांनी केलेली निःस्वार्थ सेवा. दर्शनरांगांचे नियोजन, पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, फराळ वितरण, स्वच्छता, वाहतूक नियंत्रण, वैद्यकीय मदत, ज्येष्ठ नागरिकांना सहकार्य तसेच भाविकांना योग्य मार्गदर्शन अशा अनेक जबाबदाऱ्या त्यांनी अत्यंत शिस्तबद्ध पद्धतीने पार पाडल्या. दिवसभर हजारो भाविकांची गर्दी असूनही कुठेही गोंधळाचे वातावरण निर्माण झाले नाही.

ह.भ.प. सानप गुरुजी (उपाख्य नाना) यांच्या मार्गदर्शनाखाली गेल्या अनेक वर्षांपासून वैष्णव गडावर वारकरी परंपरेचे जतन आणि सेवाभावाची परंपरा सातत्याने जोपासली जात आहे. त्यांच्या संकल्पनेतून उभ्या राहिलेल्या विविध सुविधा, लोकसहभाग आणि धार्मिक उपक्रमांमुळे आज वैष्णव गडाला विदर्भ आणि मराठवाड्यातील भाविकांकडून ‘प्रति पंढरपूर’ म्हणून ओळख मिळत आहे. वर्षागणिक वाढणारी भाविकांची संख्या ही या श्रद्धास्थानावरील विश्वासाची साक्ष देणारी ठरत आहे.

दिवसभर भजन, कीर्तन, हरिपाठ, नामस्मरण आणि आध्यात्मिक प्रवचनांनी संपूर्ण परिसर भक्तिमय झाला होता. वारकरी संप्रदायातील अनेक दिंड्यांनी विठ्ठलनामाचा अखंड गजर करत वातावरण भारावून टाकले. लहान मुलांपासून ज्येष्ठ नागरिकांपर्यंत सर्वांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवत भक्तीचा आनंद अनुभवला.

वैष्णव गड हा केवळ धार्मिक स्थळ म्हणून मर्यादित राहिलेला नसून श्रद्धा, सेवा, सामाजिक बांधिलकी आणि लोकसहभाग यांचा प्रेरणादायी केंद्रबिंदू बनला आहे. धार्मिक परंपरेसोबतच समाजसेवेचा संदेश देणाऱ्या या सोहळ्याने पुन्हा एकदा भक्तांच्या मनात वेगळे स्थान निर्माण केले. आषाढी एकादशीचा हा उत्सव भक्ती, शिस्त आणि सेवाभाव यांचा आदर्श ठरला असून पुढील वर्षीही याच उत्साहात हजारो भाविक पुन्हा एकदा वैष्णव गडावर एकत्र येतील, असा विश्वास आयोजकांनी व्यक्त केला.