शेत आणि पाणंद रस्त्यांच्या दुतर्फा होणार मोठी वृक्षलागवड; महाराष्ट्र सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय

भागवत गायकवाड|कट्टा न्यूज नेटवर्क 

महाराष्ट्र राज्यातील शेत आणि पाणंद रस्त्यांचा चेहरामोहरा बदलण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. ‘हरित महाराष्ट्र, समृद्ध महाराष्ट्र’ अभियानांतर्गत आता राज्यातील सर्व शेत आणि पाणंद रस्त्यांच्या दुतर्फा मोठ्या प्रमाणावर वृक्षलागवड केली जाणार आहे.

महसूल विभागाकडून याबाबत शासन निर्णय जारी करण्यात आला असून, पर्यावरण संवर्धनासोबतच ग्रामीण भागातील हरित क्षेत्र वाढवण्यावर सरकारने भर दिला आहे. या निर्णयामुळे राज्यातील हजारो किलोमीटर लांबीचे शेत रस्ते आणि पाणंद रस्ते हिरवाईने नटण्याची शक्यता आहे.

राज्यातील वनक्षेत्र २१.२५ टक्क्यांवरून ३३ टक्क्यांपर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. त्यासाठी ‘३०० कोटी वृक्षारोपण अभियानाला’ गती देण्यात येणार असून, शेत आणि पाणंद रस्त्यांच्या कडेला मोठ्या प्रमाणावर झाडे लावली जाणार आहेत.

या वृक्षलागवडीसाठी रस्त्यांची मोजणी करून उपलब्ध जागेचे नियोजन केले जाणार आहे. रस्त्यावरील अतिक्रमणे दूर केल्यानंतर स्थानिक हवामान आणि जमिनीच्या परिस्थितीनुसार योग्य झाडांची निवड केली जाईल.

या निर्णयाची विशेष बाब म्हणजे केवळ झाडे लावण्यावर भर न देता ती पुढील अनेक वर्षे जगवण्यावर सरकारने लक्ष केंद्रित केले आहे. लावलेल्या रोपांचे पुढील १० वर्षे संगोपन करण्याची जबाबदारी स्थानिक ग्रामपंचायतींवर देण्यात येणार आहे.

वृक्षलागवडीच्या कामाचे मूल्यांकन करताना किती रोपे लावली यापेक्षा किती झाडे प्रत्यक्षात जगली याला अधिक महत्त्व दिले जाणार आहे. यामुळे वृक्षारोपण अभियानाचा प्रत्यक्ष परिणाम दिसून येण्यास मदत होणार आहे.

या उपक्रमासाठी विविध सरकारी निधी तसेच लोकसहभागाचा वापर केला जाणार आहे. शेतकरी, ग्रामपंचायती आणि स्थानिक नागरिक यांच्या सहभागातून ग्रामीण महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणावर हरित पट्टा निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.

शेत आणि पाणंद रस्त्यांच्या दुतर्फा झाडे लागल्यामुळे पर्यावरणाचे संरक्षण होण्यासोबतच जमिनीची धूप कमी होणे, तापमान नियंत्रणात राहणे आणि ग्रामीण भागातील जैवविविधता वाढण्यास मदत होणार आहे.

महाराष्ट्र सरकारचा हा निर्णय ग्रामीण विकास आणि पर्यावरण संवर्धनाच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात असून, आगामी काळात राज्यातील गावांचा चेहरामोहरा बदलण्याची क्षमता या अभियानात आहे.